KUNNEN MANNEN EN VROUWEN OOK GEWOON VRIENDEN ZIJN?

En verandert daar eigenlijk iets aan als je ouder wordt?

Kun je bevriend zijn met een man die je ook aantrekkelijk vindt? Zonder dat je je afvraagt of er meer in zit? Geen stemmetje achter in je hoofd dat zegt: ‘hmm, misschien zit er nog iets meer in…?’ En zonder dat één van de twee uiteindelijk toch iets meer blijkt te willen? Deze vraag houdt zowel mannen als vrouwen al heel lang bezig. Hoe denken we erover?

Volgens een Britse peiling uit 2021 vindt 84 procent dat heteroseksuele mannen en vrouwen prima ‘gewoon vrienden’ kunnen zijn. Maar daarmee is de vraag natuurlijk niet helemaal beantwoord. Want aantrekkingskracht binnen zo’n vriendschap komt zeker voor. Soms bij allebei en soms maar aan één kant (en soms zeggen we van niet, maar is het stiekem wel zo). En daar wordt het interessant. Want verandert daar iets in als je ouder wordt? Denk je op je twintigste of dertigste bij een leuke man misschien sneller: ‘zou dit iets kunnen worden?’, waar je op latere leeftijd makkelijker kijkt naar de persoon vanbinnen zonder meteen die romantische ‘what if’ mee te nemen?


Ouder en wijzer?

In diezelfde Britse peiling zat namelijk een opvallend verschil. Hoe ouder mensen waren, hoe vaker ze zeiden dat ze het even makkelijk vonden om bevriend te raken met mannen als met vrouwen. Van de 16- tot 24-jarigen zei 23 procent dat, tegenover 51 procent van de 60-plussers. Dat zegt natuurlijk niet dat die 60-plussers nooit op diezelfde manier naar mannen kijken. Het is niet zo dat je blind wordt voor aantrekkelijke mannen. Jammer genoeg vertelt het onderzoek niet waardoor dat verschil er was, er werd niet gevraagd naar aantrekkingskracht of romantische verwachtingen. We weten dus niet waarom dat verschil er is, maar het maakt de vraag wel interessanter. Wordt het onderscheid tussen mannen en vrouwen minder belangrijk als we ouder worden? Kijken we makkelijker naar de persoon in plaats van naar een mogelijke partner? Of heeft het daar helemaal niets mee te maken?


Iedere nieuwe ontmoeting kan in theorie het begin zijn van iets nieuws.


Iedere nieuwe ontmoeting een nieuw begin

Als je jong bent, liggen er nogal wat mogelijkheden open. Je bent nog zoekende naar wie je bent en wat je wil in het leven. Waar ga je wonen? Krijg je kinderen? Met wie eindig je? Iedere nieuwe ontmoeting kan in theorie het begin zijn van iets nieuws. Later ziet je leven er anders uit. Je weet waarschijnlijk beter wie je bent en wat je wil en hebt misschien ook een leven opgebouwd dat je niet bij iedere leuke ontmoeting meteen wilt omgooien. Zou je daardoor ook anders naar mannen gaan kijken? Niet omdat je ineens immuun bent voor aantrekkelijke mannen of nooit meer een compleet onverstandige keuze maakt. Maar misschien verandert wat je zoekt in de mensen om je heen. Je wordt selectiever.


Kwaliteit boven mogelijkheden

Voor dat idee zijn in ieder geval aanwijzingen. Volgens de ‘socioemotional selectivity theory’ verandert de manier waarop we met onze sociale contacten omgaan gedurende ons leven. Jongere mensen zijn relatief veel bezig met ontdekken en uitbreiden: nieuwe mensen, nieuwe ervaringen, nieuwe mogelijkheden. Met het ouder worden verschuift de aandacht meer naar relaties die emotioneel betekenisvol zijn. Een studie uit 2024 liet 306 mensen tussen de 18 en 88 jaar hun dagelijkse sociale ontmoetingen bijhouden. Hoe ouder de deelnemers waren, hoe betekenisvoller ze die contacten gemiddeld vonden.


Na een paar relaties weet je meestal wel dat aantrekkingskracht en compatibiliteit niet per se samen hoeven te gaan. Je kunt iemand razend aantrekkelijk vinden en na drie dates ontdekken dat je gek wordt van de manier waarop hij eet. Of ademt.


Aantrekkingskracht vs. compatibiliteit

Misschien blijft aantrekkingskracht hetzelfde, maar verandert er vooral wat we ermee doen. Knappe mannen blijven voorbijkomen en je kunt nog steeds je hoofd omdraaien (en fluiten). En misschien heb je ook nog steeds af en toe een bijzondere klik met iemand. Maar moet iedere klik nog ergens naartoe? Na een paar relaties weet je meestal wel dat aantrekkingskracht en compatibiliteit niet per se samen hoeven te gaan. Je kunt iemand razend aantrekkelijk vinden en na drie dates ontdekken dat je gek wordt van de manier waarop hij eet. Of ademt. Andersom kan iemand bij wie nooit één romantische gedachte is opgekomen enorm belangrijk voor je worden. Niet iedere vorm van intimiteit hoeft romantisch te zijn. Praten, lachen en een stukje van je leven delen kan een hele belangrijke toevoeging aan je leven zijn.


Maar die aantrekkingskracht dan?

Die is er dus vaak wel degelijk. Onderzoek naar heteroseksuele vriendschappen tussen mannen en vrouwen laat zien dat aantrekkingskracht binnen zo’n vriendschap zeker voorkomt. En jonge mannen voelden zich vaker aangetrokken tot hun (platonische) vriendin dan andersom. Maar, en nu wordt het interessant, op middelbare leeftijd was dit verschil niet meer significant aanwezig. En zowel jongere mensen als mensen van middelbare leeftijd zagen aantrekkingskracht bovendien vaker als een nadeel van zo’n vriendschap dan als een voordeel.


Leuk zonder poespas

Het lijkt er dus op dat vriendschap tussen mannen en vrouwen makkelijker wordt op latere leeftijd. Oudere mensen zeggen vaker dat ze even makkelijk vrienden maken met mannen als met vrouwen. Onderzoek laat zien dat we onze sociale contacten met de jaren gemiddeld als betekenisvoller ervaren. En aantrekkingskracht kan binnen een vriendschap bestaan zonder dat die vriendschap daarmee ophoudt een vriendschap te zijn. Omdat we inmiddels weten dat een leuke man ook gewoon leuk kan zijn zonder al die poespas. Ouder en misschien toch ook een stukje wijzer.