GIRLS DON'T CRY

Wie mag er nog huilen, en wanneer?

Wie kent het nummer ‘Boys Don’t Cry’ nog, van The Cure? Toen dat nummer uitkwam was het absoluut nog een breed gedeelde overtuiging: jongens huilen niet. Als een generatie die opgroeide met vaders uit de jaren ’40 leerden ze dat mannen hun gevoelens niet uiten. Het gezin was immers de hoeksteen van de samenleving en mannen moeten als hoofd van dat gezin sterk zijn. Altijd. Wat is er een hoop veranderd sindsdien. De man veranderde van ogenschijnlijk emotieloze hardwerkende man die op zondag het vlees komt snijden in een zachtaardige metroseksuele man met iedere week minstens één papadag. Het resultaat? Nu zijn wij vrouwen degenen die niet meer mogen huilen.


De strijd om de sterkste

Of eigenlijk klopt dat ook niet helemaal. Misschien is er wel meer aan de hand. Niemand weet meer precies wie er wanneer mag huilen. De strijd om de sterkste is nog niet beslist. Maar voor wie eigenlijk? De verschuiving in mannelijkheid is echt. Mannen van nu krijgen ruimte die hun vaders en grootvaders niet hadden. Ze mogen voelen, praten, twijfelen, zoeken. Ze mogen zorgend zijn zonder hun mannelijkheid te verliezen. Psychologen zien wereldwijd dat mannen vaker hulp zoeken en opener spreken over mentale gezondheid dan eerdere generaties.

‘Toch zou dit het begin zijn voor een nieuwe mannelijkheid waarin emotionele openheid, verantwoordelijkheid en onderlinge verbondenheid als kracht worden gezien in plaats van zwakte.’


De masculinity crisis

Veel mannen kampen met eenzaamheid, economische onzekerheid en sociale ontkoppeling, ook wel een ‘masculinity-crisis’ genoemd. Toch zou dit het begin zijn voor een nieuwe mannelijkheid waarin emotionele openheid, verantwoordelijkheid en onderlinge verbondenheid als kracht worden gezien in plaats van zwakte. De afgelopen jaren schreven internationale media als The New York Times en The Guardian uitgebreid over deze verschuiving: mannelijke kwetsbaarheid wordt steeds vaker gezien als kracht en als onderdeel van een nieuwe, gezondere mannelijkheid. Het lijkt wel een soort overgang… Hoe dan ook, het is winst. Grote winst zelfs.


Aanwezig, beschikbaar, betrokken en ontwikkeld

Maar een overgang gaat niet zonder slag of stoot, dat weten we allemaal. De omgeving heeft ook ruimte nodig om zich aan te passen aan deze nieuwe ontwikkelingen. De man van vroeger was hard en zwijgzaam, maar zijn rol was duidelijk. Hij moest dragen. Werken. Zorgen voor brood op de plank. En de prijs daarvoor? Emotionele armoede en eenzaamheid. De man van nu heeft een veel uitgebreidere rol, hij is naast (gedeelde) kostwinner ook partner, vader en moet vooral ook beschikken over een potje zelf reflectieve kennis. Hij moet aanwezig zijn, beschikbaar, betrokken en ontwikkeld. Dat gaat natuurlijk niet allemaal vanzelf. Veel mannen voelen twee identiteiten met elkaar botsen: de oude stoïcijnse en de nieuwe emotionele. Te hard is niet goed, te zacht ook niet. Te onafhankelijk is not done, maar te afhankelijk is ook geen optie. Waar ligt in godsnaam de middenweg?

‘En die emoties? Die kunnen echt niet op de werkvloer. We wilden toch meedoen? Gelijke rechten? Dan ook niet piepen.’


Geen emoties op de werkvloer

Dit is precies de uitdaging waar vrouwen al een tijdje voor staan. De vrouw van vroeger mocht emotioneel zijn, maar had weinig ruimte daarbuiten. En mocht die emoties trouwens ook lekker zelf oplossen, want die man was er nooit. Zij zorgde voor het huishouden, de kinderen en was voornamelijk in en om het huis. De vrouw van nu veroverde terrein dat voorheen exclusief voor mannen was: werk, autonomie, leiderschap en economische onafhankelijkheid. Ofwel: zelfstandigheid. En die emoties? Die kunnen echt niet op de werkvloer. We wilden toch meedoen? Gelijke rechten? Dan ook niet piepen. Thuis is een ander verhaal. Dan moeten vrouwen weer die zorgzame wezens vol empathie zijn. Maar ook sterk natuurlijk, want we zijn geen huismoeders meer. Dus: voelen én functioneren. Zacht én sterk. Empathisch én competent. Betrokken moeder én betrouwbare professional.


Nieuwe normen

Net als mannen bewegen vrouwen ook tussen oude en nieuwe normen. Te zorgend is ouderwets, te ambitieus is te koud. Te emotioneel is zwak, te rationeel te hard. Waar mannen leren voelen zonder statusverlies, leren vrouwen presteren zonder empathieverlies. Dat is dus geen tegenstelling, maar een parallel proces. We zitten in hetzelfde schuitje! Onderzoek naar relaties en gezinnen laat precies dat zien. Partners combineren tegenwoordig meer rollen dan ooit, zowel in werk als in zorg. Tegelijk blijkt dat het overzicht houden, plannen en aanvoelen wat nodig is in het dagelijks leven nog vaak ongelijk verdeeld is. Sociologen noemen het de ‘mental load’: het plannen, onthouden, anticiperen en relationeel afstemmen dat relaties en gezinnen draaiend houdt. Studies tonen aan dat vrouwen die last gemiddeld vaker dragen, terwijl mannen juist vaker worstelen met hun positie tussen traditionele en moderne rolverwachtingen.

Conclusie? Mannen én vrouwen zitten dus in een overgangsgebied (oké oké, wij hebben er twee). Misschien is dat wat we eigenlijk ervaren: niet dat vrouwen niet meer mogen huilen, maar dat niemand meer mag huilen. Het is allemaal nogal onduidelijk. Wie huilt wanneer?

‘De huilende man wordt vaak gezien als moedig omdat hij een oude norm doorbreekt. De huilende vrouw wordt nog te vaak gezien als hysterisch, omdat ze een stereotype bevestigt.’


Volwassen emancipatie

De huilende man wordt vaak gezien als moedig omdat hij een oude norm doorbreekt. De huilende vrouw wordt nog te vaak gezien als hysterisch, omdat ze een stereotype bevestigt. Wat nieuw is krijgt aandacht, wat bekend is wordt veroordeeld. Emotionele gelijkheid lijkt wel complexer dan economische. ‘Boys Don’t Cry’ stond ooit voor emotionele onderdrukking van mannen. Inmiddels weten we dat iedereen huilt. Mannen meer dan vroeger, vrouwen misschien minder zichtbaar dan vroeger. De vraag is niet meer wie mag huilen, maar wie zich veilig genoeg voelt om het te doen. Is dit misschien de volwassen fase van emancipatie? Niet meer bevrijding van één geslacht, maar het opnieuw vormgeven van beide? Mannen hoeven niet zachter en vrouwen niet harder, maar gewoon een beetje menselijker dan hun rollen ooit toestonden.