(en waarom we die blijkbaar nodig hebben)
Er bestaat een dag voor je vagina. Ja, echt! En wel vandaag. Op 23 april is het Vagina Appreciation Day; een dag om stil te staan bij iets waar we nog niet zo vanzelfsprekend bij stilstaan. Dat we zo'n dag nodig hebben, zegt eigenlijk al genoeg.
Neem alleen al de taal eromheen. De vagina is al een eeuwigheid omcirkeld door schaamte, gefluister, grapjes, scheldwoorden, stoffigheid en een indrukwekkende hoeveelheid schuilnamen. Bloem, poes, doos, puni, punani, onderkant, down there. En dan het woord ‘schaamlip’, omdat het iets is waar we ons voor moeten schamen? Wat een onzin. We hebben er duizenden woorden voor bedacht voordat we het woord ‘vagina’ überhaupt onze strot uitkregen. Ehm, krijgen we het woord eigenlijk als onze strot uit? Als het aan de Amerikaanse comedian Whitney Cummings ligt, wel.
‘Klaarkomen als dankjewel, zo direct was de boodschap.’
Zij lanceerde de Vagina Appreciation Day vijf jaar geleden samen met anticonceptiemerk Annovera, als een even speelse als directe oproep: vier je vagina door er plezier aan te beleven. Klaarkomen als dankjewel, zo direct was de boodschap. Het klinkt grappig, en dat is het ook. Maar onder de grap zit een punt dat in Nederland niet vaak hardop gemaakt wordt.
Nog steeds taboe
Veel vrouwen herkennen het misschien wel. Thuis kwam het woord vagina niet echt ter sprake. Wel als het over menstruatie ging, en over hygiëne; maar verder bleef het in de meeste gezinnen stil. En zo groeiden heel veel vrouwen op zonder woorden voor dat deel van je lichaam. En zonder kennis van hoe het werkt en wat het kan. Voorzichtig aan gaan we het iets normaler vinden, maar er hangt nog wel een hoop gegiechel omheen. Neem onze podcastaflevering met Tanja Jess, waarin ze openlijk vertelt hoe fijn en makkelijk masturbatie is, en een heel goed slaapmiddel bovendien. Hoe vaak daarop geklikt is, zegt genoeg. Er hangt nog steeds een zweempje taboe omheen.
Altijd onderdeel, nooit onderwerp
Ondertussen gaat ze al je hele leven mee. Je eerste menstruatie, je eerste keer seks, je bevallingen als je die hebt meegemaakt; en ze is nadrukkelijk aanwezig tijdens de (peri)menopauze. In al deze fases speelt je vagina de hoofdrol, en toch praten we er nauwelijks over. Als iets je zoveel geeft en tegelijkertijd zoveel te verduren heeft, mag je het beestje op zijn minst bij de naam noemen. Vagina. Zeg maar hardop, minstens drie keer. En apprecieer je vagina wat meer, vooral vandaag. Appreciëren klinkt een beetje formeel. Afstandelijk ook. Maar ook sjiek, en dat klopt wel; ze verdient namelijk vooral respect.
Het punt van plezier
En naast respect is er nog iets dat in het doel van deze dag duidelijk doorklinkt: plezier. Niet als bonus, niet als toetje, niet als iets waar alleen jonge vrouwen recht op hebben. Nee, gewoon als doel op zich. Velen van ons zijn opgegroeid met het idee dat seksualiteit vooral iets is wat weggeeft, of waar je voorzichtig mee moet zijn. Niet iets waar je zelf ongegeneerd plezier in mag hebben. En dat terwijl het wel zo werkt. Vrouwen die weten wat ze lekker vinden hebben meer plezier met een partner én zonder. Soloseks is geen troostprijs, en een orgasme is geen prestatie of cadeau. Het is iets wat je vagina kan; ongeacht of je dertig, vijftig of zestig bent. Er staat geen houdbaarheidsdatum op een orgasme.
‘We praten er inmiddels wel over, maar vooral over opvliegers en slaap. Wat er letterlijk tussen je benen gebeurt, blijft vaak onbesproken.’
Googlen om drie uur ’s nachts
Er verandert wel het een en ander als je ouder wordt. En juist die veranderingen rondom de overgang krijgen in Nederland nog steeds te weinig woorden. We praten er inmiddels wel over, maar vooral over opvliegers en slaap. Wat er letterlijk tussen je benen gebeurt, blijft vaak buiten beeld. Droogte. Gevoeligheid. Seks die anders voelt. Pijn waar eerder geen pijn was. En daar moet je dan maar achter komen, het liefst via een vriendin die het wel durft te zeggen, of via Google om drie uur 's nachts.
Zonde. Want hoe meer we erover zeggen, hoe minder mysterieus het wordt. En hoe minder mysterieus, hoe minder schaamte. En hoe minder schaamte, hoe minder vrouwen jarenlang rondlopen met iets waar ze allang wat aan hadden kunnen doen.
Weer een beetje aan haar kant
Vagina Appreciation Day is een rare naam voor iets serieus. Maar de boodschap is helder. Het is een herinnering dat dit deel van jou, dat met recht een hoofdrol speelt, wat meer aandacht verdient. Niet te serieus, geen therapeutische aandacht; gewoon het soort aandacht dat je ook aan de rest van je lijf geeft. Kijken. Benoemen. Naar de dokter gaan als iets niet klopt. Seks hebben die lekker voelt. Jezelf tijd geven om te voelen wat fijn is. En vragen stellen in plaats van stil blijven. Dat kan vandaag, op 23 april. Maar ook op iedere andere dag. Het maakt niet uit wanneer je begint. Het gaat erom dát je begint.
